รู้จัก “ภูเขาสูบบุหรี่” ปรากฏการณ์หายากที่เกิดขึ้นมาหลายพันปี

“มันอันตรายมากถึงขนาดที่ฆ่าคุณได้ทันที ถ้าไกล้เข้ามันมากเกินไป”

Smoke Hills ในดินแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของแคนาดา
เครดิตรูปภาพ: Se Mo ผ่านFlickr ( CC BY-SA 2.0 )

เนินเขา Smoke Hills ของแคนาดาดูเผินเหมือนม้นเกิดควันจากการปะทุของภูเขาไฟหรือพลังความร้อนใต้พิภพลึกลงไปใต้พื้นผิวโลก แต่ที่จริงภูมิประเทศที่ระอุนี้ เป็นผลมาจากปฏิกิริยาเคมีที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายพันปี

ภาพเหล่านี้ถ่ายที่ Cape Bathurst ดินแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของแคนาดา ไม่ไกลจากมหาสมุทรอาร์กติก 

ควันเกิดจากการเผาไหม้อัตโนมัติที่เกิดขึ้นเองของหินน้ำมันในชั้นหินของหน้าผา แร่ธาตุกำมะถัน เช่นแร่ไพไรต์ และตะกอนถ่านหินสีน้ำตาลจะทำปฏิกิริยากับอากาศเมื่อบางส่วนของหน้าผาถูกกัดเซาะ เกิดเผาไหม้และมีควันออกมาอย่างต่อเนื่อง 

อีกภาพหนึ่งของเนินเขาสูบบุหรี่ในรัศมีที่เจิดจ้า
เครดิตรูปภาพ: BreakingTravelNews ผ่าน  Flickr ( CC BY-ND 2.0 )

ผลจากปฏิกิริยานี้ทำให้พื้นที่โดยรอบเต็มไปด้วยซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ทำให้อากาศเป็นพิษและหายใจลำบาก นอกจากนี้ยังมีแอ่งน้ำสีแดงทับทิมซึ่งมีสภาพเป็นกรดที่เต็มไปด้วยกำมะถัน จนได้กลิ่นคล้ายไข่เน่า

“มันเหมือนกับนรกบนดินจริงๆ ทุกอย่างเกี่ยวกับมันน่ากลัวมาก” สตีฟ กราสบี นักวิทยาศาสตร์การวิจัยจาก Geological Survey of Canada ผู้ศึกษาธรณีเคมีของหินตะกอนบอกกับพอดคาสต์ Simply  Science ของรัฐบาลแคนาดา

“พื้นดินร้อนมาก มันเป็นสีดำ ทุกที่ที่เป็นสีดำ มันเป็นเพียงโคลนลึกที่คุณเดินผ่าน คุณจึงรู้สึกเหมือนกำลังจะติดอยู่ในดินโคลนร้อนระอุนี้ แล้วก็มีควันพุ่งออกมา เสียงดังไอน้ำ จากนั้นคุณก็จะได้กลิ่นไฮโดรเจนซัลไฟด์รุนแรง” เขากล่าว

“คุณต้องสวมอุปกรณ์ป้องกันทั้งหมดนี้ ไม่อย่างนั้นคุณตาและคอจะไหม้ได้ มันอาจจะฆ่าคุณทันทีถ้าคุณเข้าใกล้ไซต์เหล่านี้มากเกินไป” กราสบี กล่าวเสริม 

ยังไม่ชัดเจนว่าควันพ่นออกมาจากภูเขานานเท่าใด แต่ Grasby กล่าวว่าปฏิกิริยาน่าจะเริ่มขึ้นระหว่าง 7,000 ถึง 10,000 ปีที่แล้ว เมื่อธารน้ำแข็งลดระดับลงในพื้นที่และขุดพบหินก้อนนี้  

หน้าผานี้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมพื้นเมืองมานานหลายศตวรรษ แต่ได้รับการบันทึกไว้เป็นครั้งแรกโดยชาวยุโรปในปี ค.ศ. 1826 ระหว่างการเดินทางของนักสำรวจชาวอังกฤษ จอห์น แฟรงคลิน และในปี 1850 โรเบิรต์ แมคเคลียร์ นักสำรวจชาวไอริชและทีมงานของเขาออกเดินทางจากเขตอาร์กติกของแคนาดาเพื่อตามหาลูกเรือของแฟรงคลิน ที่สาบสูญ เมื่อพวกเขาเห็นควันนี้ พวกเขาบอกว่าพวกเขามีความสุข เพราะเชื่อว่าพวกเขาได้ระบุสัญญาณควันจากลูกเรือที่ล่วงลับไปแล้ว 

ภูมิทัศน์ที่แปลกประหลาดนี้อาจดูเหมือนไม่มีอะไรมากไปกว่าความแปลกใหม่ แต่นักวิทยาศาสตร์ได้ติดตามศึกษาสภาพแวดล้อมนี้อย่างใกล้ชิด และเชื่อว่าลักษณะพิลึกของมันสามารถช่วยพัฒนาความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพอากาศบนดาวอังคารได้

อ้างอิง – IFL